Το 1956, ο τότε πρωθυπουργός της Τουρκίας Αντάν Μεντερές αποφάσισε να αναθέσει στον πανεπιστημιακό καθηγητή του Συνταγματικού Δικαίου, Νιχάτ Ερίμ, τη σύνταξη μιας έκθεσης, υπό της οποίας θα βασιζόταν ο μελλοντικός πολιτικός σχεδιασμός των τουρκικών κυβερνήσεων όσον αφορά το θέμα της Κύπρου.

Ο Νιχάτ Ερίμ είχε αποδεχτεί τη πρόταση και στα τέλη του 1956 είχε παραδώσει ολοκληρωμένη την έκθεση στην τότε κυβέρνηση του Αντάν Μεντερές. Εκείνη η έκθεση του Νιχάτ Ερίμ αποτέλεσε, όπως είναι πια γνωστό, το βασικό σχέδιο-μοντέλο, το master plan της τουρκικής επί του κυπριακού πολιτικής.

Υιοθετήθηκε από όλες ανεξάρτητα τις τουρκικές κυβερνήσεις οι οποίες το ακολούθησαν με εντυπωσιακή συνέπεια.

Τα βασικά σημεία της έκθεσης έλεγαν:
1. Η διεκδίκηση της απόδοσης της Κύπρου στην Τουρκία στηρίζεται σε πολιτικούς λόγους. Παρά ταύτα προκειμένου να μην δηλητηριάζονται οι σχέσεις Ηνωμένου Βασιλείου – Τουρκίας – Ελλάδας, αν παραχωρηθεί αυτοδιοίκηση στο νησί, η καλύτερη λύση είναι η μέση λύση διχοτόμησης.

2. Στην Κύπρο διαβιούν δυο διαφορετικές κοινότητες, δυο διαφορετικές ολότητες δύο οντότητες η κάθε μια από τις οποίες έχει το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης. Το μέλλον των δύο οντοτήτων των δύο λαών, ανεξαρτησία, ένωση με την μητέρα-πατρίδα, συνέχιση της Βρετανικής διοίκησης ή κάτι άλλο θα αποφασισθεί κατόπιν δημοψηφίσματος σε κάθε μια απ’ αυτές.

3. Η αρχή της αυτοδιαθέσεως θα εφαρμοσθεί με την μετακίνηση Ελληνικών πληθυσμών έτσι ώστε να υπάγονται στη διακυβέρνηση της αρεσκείας τους. Η εν λόγω μετακίνηση δεν συνιστά άσκοπη ταλαιπωρία αλλά θα βοηθήσει να μην καταπατηθούν τα δικαιώματα της Τουρκικής κοινότητας που σήμερα είναι μειοψηφική, θα διασφαλιστεί η ασφάλεια της Τουρκίας και θα αποφευχθεί μια μελλοντική κρίση.

4. Η Τουρκία θα πρέπει να καθορίσει την προσφορότερη γι’ αυτήν μορφή διχοτόμησης λαμβάνοντας υπ’ όψη τα οικονομικά και στρατιωτικά της συμφέροντα καθώς και τα συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων. Στην ασφάλεια της περιοχής που θα παραχωρηθεί στους Ρωμιούς της Κύπρου θα πρέπει να συμμετέχει και η Τουρκία γιατί το θέμα σχετίζεται με την ασφάλεια της καθώς και της Μέσης Ανατολής. Η Ελλάδα δεν δύναται να ζητήσει το ίδιο δικαίωμα για την Τουρκική περιοχή διότι το νησί απέχει από την Τουρκία 45 ν.μ ενώ από την Ελλάδα 600 ν.μ.

5. Πρέπει να επιδιωχθεί η ελεύθερη μετάβαση Τούρκων προς την Κύπρο. Υπό την προϋπόθεση ότι θα λάβουμε τα μέτρα μας το σύνολο του Τουρκικού πληθυσμού μπορεί να αυξηθεί στο ποσοστό που ανερχόταν επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Τότε δεν θα ανησυχούμε για την έκβαση του δημοψηφίσματος που θα γίνει είτε για τον καθορισμό του συνόλου της νήσου είτε της διχοτόμησης.

Διαβάζοντας την έκθεση που συντάθηκε το 1956 επαναλαμβάνω, ουσιαστικά αντιλαμβανόμαστε πως οι στόχοι όπως είχαν προδιαγραφεί τότε, αν όχι πλήρως έχουν περίπου πραγματωθεί σήμερα.

Σε αυτό συνετέλεσαν όλες οι τουρκικές κυβερνήσεις των τελευταίων 50 ετών που δεν λοξοδρόμησαν στο ελάχιστο, όπως επίσης και οι αντίστοιχες στρατιωτικές ηγεσίες που όποτε κλήθηκαν έδωσαν λύσεις χωρίς την όποια πολιτική παρέμβαση.

Συμπερασματικά, η έκθεση αυτή παρότι συντάχθηκε το 1956, «έβλεπε» τόσο μπροστά που σε βάθος 50 ετών παρέμεινε «επίκαιρη» αλλά και μείζονος στρατηγικής σημασίας έγγραφο.

Τα σχόλια δικά σας, όσον αφορά τους αντίστοιχους δικούς μας σχεδιασμούς τα τελευταία 50 χρόνια.

Geopolitics & Daily News

ΠΗΓΗ